HAVA DURUMU

- Hoşgeldiniz - Sitemizde 16 Kategoride 5796 İçerik Bulunuyor.

SON DAKİKA

KIRIM GİRAY HAN

14 Haziran 2018 - 314 views kez okunmuş
Ana Sayfa » Genel»KIRIM GİRAY HAN
KIRIM GİRAY HAN

Büyük Kırım Hanlarının sonuncusudur. (Thedor Mundt’un Prusyalı ) kaynaklarından elimize ulaşan bilgilere göre; Kırım insanının kanında ve bağrında bulunan, çok kuvvetli, dinç , düşmanlarını heybeti ve endamı korkutan, dostlarına bir masal kahramanı kadar yakın, zerafeti ve yakışlılığına ilaveten mükemmel zeka ve yeteneğe sahip bulunuyordu…..!
Bedeni toprağın kokusu ile kokuyordu. Bu bakımdan yüz hatlarında konuşurken güller açıyordu. Hz.Süleyman’ın Tahtını Cihan’ını rüyasında gördüğü kesindir.! 
Hakka erişmenin, insanın kendi saf varlığına erişmesi felsefesi ile Kılıç’ının Hz. Ali’ nin parlaklığı ile muhteşem kahramanlıkları ile Kırım’ın zamanında ve günümüzde bile zaferleri ve kişiliği ile gönlümüzdeki Han’larının en kıymetlilerindendir…!
Kırım Giray için ilim ve sanat ruhunun noktalarındaydı. Sanat ve tiyatro ile ilgileniyordu. Sarayında dünyanın çok değerli kitaplarına sahip olmakla, ilim adamların kol kanat geriyordu. Mölneiere karşı çok ilgi duyuyordu. Bunun dışında Kırım Giray Han’ın mükemmel yaşama sevinci ve hicvedici ruh halinin güzellikleri güzelliklerini ile dolu bir insandı….!
2. Devlet Giray Han, yıllardır vatanından uzakta yaşadığının hasretinin yangını ile 1718’de Kırklareli’nin vize ilçesinde dünyaya gelen çocuğuna belki de bunun için bu ismi koydu. Kırım Hanları içersinde Kırım ismini taşıyan tek Han olarak, ömrünün sonuna kadar ismini şerefle, ve milletine layık bir Han oldu…!
Nogaylar, kendisine haksızlık yapıldığı gerekçesi ile Arslan Giray Han’ın kardeşi olan, Kırım Giray’ı güç kullanarak başlarında Han olarak görmek isteklerine mani olamayan Arslan Giray Han, İstanbul’dan Hanlık vazifesinden affını istedi…! 
İstanbul, kendilerine rızası dışında Han yapmak zorunda kaldıkları başarılı Kırım Giray Han’ı beş sene sonunda, fırsatlar oluştuğunda çeşitli bahaneler üreterek ilk sürede Han’lıktan aldı…!
Rusya’nın savaş ilanından sekiz gün sonra, İstanbul bu sefer mecburiyetten ikinci defa Kırım Hanlığı tahtına oturmak zorunda kaldı. 111. Mustafa Sultanın, Leh milliyetçileri ile beraber Müslüman halkı Balta kasabasında kılıçtan geçirmesi üzerine Rusların üzerine yıldırım gibi indiğinde yanında Kırım Giray Han vardı….! 
Sultanın emri ile ocak ay’ı sonunda Balta kasabasından hareket ederek, “ Hanlarının bulunduğu yere rüzgar gibi yetişen 100. Bin Kırım Türk’ü ile birlikte savaş alanlarının cengaverleri olarak, önce güney Bug ( Bog ) nehrini geçti. Ordusunu Tugul’da 30. Bin kişilik 3 kuvvete böldü. Bir gücü, Doneck ( Donets) nehrine doğru, diğer bir gücü Dinyeber nehrinin sol kıyısı Orel üzerine, Kırım Giray Han’da Yediseven Tatarları ile Nova Serbia’ya karşı üç ayrı güç olarak, görülmeyen bir savaş arzusu ile Kırım Giray Han, bir fırtına şeklinde binlerce kişiyi kılıçtan geçirdi. Bir kasırga halinde 75- 80 saat içersinde Rusya’da taş üstünde taş bırakmadı. Kırım Giray Han, Tarak Tamgalı gök bayrak ile 14 gün boyunca Rusya’yı boydan boya geçerek her tarafını dolaştı…! 
Kırım elçisi olarak görev yapan François Baron do Tott, tarafından Kırım Giray Han ve Kırım Türkleri Tatarların bu kadar güzel tasvir edilmediği kaynaklarda görülmemiştir.. François Baron do Tott, anılarında;
“ Çoğu zaman birlikteydik. Eyer altında yumuşatılmış ( Güneşte kurutulmuş et ) et ve at sütünden yapılmış ekşimik ( Hafif Sarhoş edici ) içecek (Kımız) dışında Tatarların temel yiyeceği at jambonu ( Söğüş , haşlanıp soğutularak yenilen et ) Butarga havyarı ve kuru üzüm oluyordu. Kırım Giray Han’ın çadırı, tavşan kanı kırmızısı renkte bir kumaş ile astarlanmıştı. Altmış kişiyi içersine alacak büyüklükteydi. “ 
Kırım Giray Han’ın Rusya seferinin büyüklüğünü ve başarısını anlamak için, bir Kırım askerine düşen ganimet ( Yarım düzine köle, birkaç düzine sığır, beş veya altı düzine koyun olduğunu bilinmesi yeterlidir….!
Kırım Giray Han tarafından yaptırılan Bahçesaray’da bulunan Hansaray’da 1763’de “Gözyaşı Çeşmesinin” yapılışının gizemi halen çözülmüş değildir. Bir kaynağa göre Han, Hareminde bulunan Polonya asıllı bir kıza aşık olmuştur. Hanın aşkına karşılık vermeden ölen “Kontes Marie Pnotuçka”nın aşk ve kederini ve üzüntüsünü ifade etmek için yaptırmıştır.. Bir başka kaynak bilgilerinde ise Han’ın çok genç yaşta ölen eşi ( Dilara Bikeç ) anısına, dünya durdukça Çeşmede benim gibi ağlasın diye yaptırdığıdır…! 
Bu kadar savaş üstadı Kırım’ın muhteşem son Han’ı dünya çapında tüm ruhsal, metafizik ve spiritüel diyebileceğimiz felsefeye ait tüm bilgileri bir araya getirerek hakikat arayan bir insan özelliğinde, devamlı olarak haleti ruhiyesi dış görünüş kapısından, kalp kapısına girmek için uğraş verdiği görülür…!
Kırım Giray Han, bir askeri hareket dönüşü sonrasında eflak voyvodasının ajanı olan Yunan hekim Siropola tarafından kahpece zehirlendi. Hayatını sanat gibi yaşayan yüce Han, zehirlenmesi sonucu öleceğini anlayınca, maiyetindeki müzik topluluğuna çalmalarına emrini verdi. Titrek müziğin tatlı nağmeleri arasında hayata gözlerini yumdu…!
Kırım Giray Han, Osmanlı hakimiyeti altında olunsa da kendi gücüne dayayan ve güvenen son Kırım Han’dı..!
1.Hacı Giray Han, 1.Mengli Giray Han,1. Devlet Giray Han, Bora Gazi Giray Bahadır Giray Han, 111. İslam Giray Han, Hacı Selim Giray Han , ve Kırım Giray’ın dışındaki Han’lar kişisel saltanat hırsları sebebiyle basiretsiz, ve iktidarları için acımazsızca kan döken, kaftanlarını gösteriş için giyen yeteneksiz kişiler topluluğu olarak Kırım’ın bu güne gelmesinin en büyük sorumluları oldular..!

Allah’ın rahmetleri üstüne, Mekanı cennet olsun…!
KAYNAK ; Kırım Hanlığı Tarihi, joseph Von Hammer- Purgst

Münir Balıca

SAKARYA KIRIM TÜRKLERİNİN SESİ PLATFORMU

 

Facebook Hesabınızla Yorum Yapabilirsiniz

İlgili Terimler :
Bilmate